Fillet Komutu (kullanım şekilleri, alt parametreleri, gelişmiş teknikler)

FİLLET (PAH KIRMA)

Ribbon: Home tab Modify panel Fillet

Toolbar: Modify

Menu: Modify Fillet

Komut girişi : Fillet veya f - enter

Fillet : İki çizgi arasında girilen yarıçap değerine göre bir yay yerleştirilerek, dairesel pah kırma işleminin yapılmasını sağlar.

Alt Parametreler

Radius (r-enter) : Fillet işleminde köşelere yerleştirilecek yayın yarıçapıdır. Bu değer aynı zamanda filletin büyüklüğünü tanımlar.

Trim (t-enter) :
- trim mode : yapılan fillet sonucu köşelerin budanmasını sağlar.
- notrim mode : orjinal köşelerin kalmasını sağlar.,

Polyline (p-enter) : Polyline özelliğine sahip (bütün çizgi) objelerin tüm köşelerin aynı anda işlemin uygulanmasını sağlar. p – enter denildikten sonra, obje seçilerek işlem gerçekleştirilir.

Multiple (m-enter) : Normal şartlarda fillet işlemi uygulandığında komut sonlandırılmaktadır. Ancak bu seçenek ile komuta devam edilmesini ve tek komut içerisinden birden fazla işlemin gerçekleştirilmesini sağlar.

Undo (u-enter) : Yapılan multiple işlemlerinin sırayla geri alınması sağlanır.

Fillet komutu ilk çalıştırıldığı zaman aşağıdaki seçenekler çıkmaktadır.
Current settings: Mode = Trim, Radius = 0
Select first object or [Undo/Polyline/Radius/Trim/Multiple]: Use an object selection method or enter an option
Güncel ayarlar bölümüne baktığımız zaman Mode = Trim, yani işlem sonucu köşelerde budama işlemi gerçekleştirilecektir. Radius = 0, burada da en son tanımlanan radius değeri bulunmaktadır. Dolayısıyla hiçbir değişiklik yapılmadan komuta devam edilirse, güncel ayarlarda bulunan yarıçap (radius) değerine ve belirtilen moda göre (trim, no trim) işlem gerçekleştirilir.Fillet komutu, iki çizginin uzantılarının kesiştiği noktada birleştirecek şekilde de kullanılabilmektedir.
Örneğin; aşağıdaki şekilde birbirine paralel olmayan ve hiçbir temas bulunmayan iki çizgi bulunmaktadır. Bu iki çizgiyi, uzantılarının kesiştiği noktada birleştirmek için,

fillet komutu girilir (f) - enter
radius girilir (r) - enter
0 (sıfır) – enter
sırasıyla iki çizgi seçilir. Tabii ki, bu uygulamada radius (yarıçap) değerini sıfır tanımlayarak, hiçbir eğim olmadan köşeli bir biçimde, birleştirme işlemini gerçekleştiriyoruz. Eğer, eğimli bir biçimde birleştirmek istenirse, radius (yarıçap) değerini sıfırdan farklı bir rakam olarak tanımlamamız gerekir.

Yukarıdaki örnekte de görüldüğü gibi, bir açık ve bir de kapalı objeler bulunmaktadır. Burada Trim modunun açık olması durumunda, kapalı objede fazlalıkları budar, açık obje açıklıkları kapatır. Trim modunun kapalı olması (no trim) durumunda, kapalı objelerin fazlalıklarını budamaz ve açık objenin de açıklıklarını kapatmaz. Yani, no trim modunda orijinal objeye kesinlikle müdahale etmeden, girilen yarıçaplı yayı üzerine eklemektedir. Fillet komutunu kullanmadan, filletin yaptığı işi yapmak istersek,
Örneğin şekildeki gibi, x:120,y:100 bir dikdörtgen olsun.

Çember komutu girildikten sonra, komut satırında çemberin alt parametreleri yer almaktadır. Buradan “Ttr” tan tan radius (teğet, teğet, yarıçap) parametresini, t – enter ile seçiyoruz. Ttr : Belirtilen yarıçaplı çemberi, seçilen objelere teğet olacak şekilde yerleştirecek şekilde uygulamaktadır. Bu uygulamada, çemberin teğet olmasını istediğimiz iki çizgiyi seçiyoruz. (filet yapılmasını istediğimiz köşeye ait iki çizgi), daha sonra yarıçap değerini girip enter diyoruz.
Örneğin; bu yöntemle 25 yarıçaplık bir fillet gerçekleştirelim.
c – enter (circle - çember)
t – enter (Ttr – tan tan radius – teğet teğet yarıçap)
1 ve 2 numaralı çizgiler seçilir (sıra önemli değil)
25 – enter
bu sırayla işlemi gerçekleştirdiğimiz zaman, seçtiğimiz iki kenara teğet olan 25 yarıçaplık çemberi ekrana getirmektedir. Bu çember tanımlanan parametrelere göre olabilecek tek çemberdir.Gördüğünüz gibi filet işlemi sonucunda oluşan yayın, çembere tamamlanmış halini ekrana getirmiş olduk.

Bu işlemden sonra, trim komutuyla çemberin iç tarafta kalan kısmı ile, dikdörtgenin çemberi geçen köşeleri budanarak, fillet komutuyla elde edilen sonuca ulaşılır.

Dolayısıyla yukarıdaki açıklamalara bağlı kalınarak, uygulama çizimlerinde iki teğeti ve yarıçapı verilen çemberleri çizmek için Ttr (tan tan radius) alt komutunu kullanmak yerine kolaylıkla fillet komutu kullanılabilir.

Yukarıdaki örneğe baktığımız zaman, en son aşamada sağdaki ve soldaki büyük çemberlere teğet olan 34 yarıçaplık bir yayın çizilmesi gerekmektedir. Bunun yapılması genellikle (kanıksanmıştır) Çember içerisinden Ttr (teğet teğet yarıçap) ile yapılır. Bu yöntemde, çember komutuna girilir (c – enter), Ttr’ye girilir (t – enter), bu işlemden sonra, teğet olmasını istediğimiz iki çemberi, üzerinde bir yere tıklayarak tanımlarız, 34 – enter diyerek işlemi sonlandırırız. Bu şekilde iki çembere teğet olan 34 yarıçaplık çemberi çizmiş oluruz. Tabii ki çember olduğu için budayarak yaya dönüştürmemiz gerekir.Gördüğünüz gibi, bu yayı çizmenin genel kabul görmüş yolu budur. Ancak fillet komutuyla daha pratik bir şekilde bu oluşturulabilir. Fillet komutu girilir (f – enter), Radius parametresi girilir (r – enter) değer girilir (34) – enter bundan sonra iki çemberi seçecek olursak, o çemberler arasına bu yayı ekleyecektir. Bu yöntemle birkaç adım daha az işlem yaparak uygulamayı tamamlamış olduk. Tabii ki bu işlemi yaparken, Trim alt parametresi açık olmalıdır. Hatırlatmak gerekirse, fillet içerisindeki trim modunun açık olması durumunda, fazlalık varsa budar, açıklık varsa kapatır. Dolayısıyla, Trim modu “No Trim” olursa, yayı oluşturacak açıklığı kapatmayacaktır.